De Werken van Lara

Een gelaagde historische roman die historische feiten naadloos koppelt aan menselijke emoties.
De Werken van Lara van auteur Herman De Jonghe is een gelaagde en goed geschreven roman die geschiedenis en hedendaagse spanning op meesterlijke wijze met elkaar verweeft.
Voor in het boek staan twee afbeeldingen, t.w.: ‘De abdij van Tongerlo zoals ze eruitzag voor de Franse revolutionairen ze prijsgaven aan de sloop’ en ‘De belegering van het kasteel van Westerlo in 1583.’
Daarna lees je in het eerste hoofdstuk over Fons De Winter die na jaren onverwachts bezoek krijgt van zijn kleindochter Lara. Al snel wordt duidelijk dat ze op de vlucht is voor haar gevaarlijke minnaars en een schuilplaats zoekt.
Tijdens het onderduiken stuit Lara op een oud, mysterieus manuscript uit 1584, geschreven door een zekere Hannes.
Dit vijftiende-eeuwse document brengt een meeslepend en schrijnend conflict aan het licht tussen Hannes en zijn geliefde broer, geplaatst tegen de achtergrond van de Spaanse bezettingsjaren en de brute onderdrukking van de lokale bevolking.
Terwijl Lara zich vol overgave op de vertaling stort om haar leven een nieuwe wending te geven, komen haar belagers steeds dichterbij. De vraag dringt zich op: lukt het haar om uit de handen van haar vervolgers te blijven via Fons’ gehate broer Ivo, en kan het oude handschrift de gebroken banden uit het heden weer lijmen?
De twee verhaallijnen; de ene in de tegenwoordige tijd met hoofdstukken en een andere die zich afspeelt in het verleden met steeds een verwijzing naar ‘het boek’ wisselen elkaar af en versterken elkaar tijdens het lezen. Dat is heel knap gedaan door de auteur. Hier door wordt het leesplezier nog vergroot.
De Jonghe weet het leven tijdens de Spaanse bezetting uiterst beeldend neer te zetten. Je waant je als lezer een figurant in de geschiedenis, mede door de indrukwekkende aandacht voor ogenschijnlijk kleine randzaken die de historische context een levendige inkleuring geven.

'Niet lang na je bezoek bereikte ons uit Brussel het bericht dat een grote legerbende uit het noorden van het hertogdom kwam afgezakt die, gebruikmakend van de ontreddering van het Spaanse leger, stad na stad veroverde. Turnhout lag in hun vizier, Herentals had de poorten al opengezet. De brieven logen er niet om, er was paniek bij de Spanjaarden.'

De roman trekt een subtiele maar uiterst doeltreffende vergelijking met het bijbelse verhaal van Kaïn en Abel om de destructieve dynamiek van de broederstrijd te schetsen. Voor in het boek heeft de auteur een stuk uit Genesis, 4:8 over Kaïn en Abel vermeld.

'Hij had de keuze. De breuk of het krediet. En hij koos de kant van zijn vrouw, zonder echt te weten wat er zich had afgespeeld tussen de twee, zonder het te willen weten van die hotelkamer, en dat was hun Abel en Kaïn-moment, toen was het over en uit tussen hem en Fons, de deur viel voor altijd dicht, ze verbanden elkaar uit hun wereld.
En nu was er opeens een brug tussen hen, een brug die Lara heette en die hij niet wilde verbranden.'

De achtergrond van de auteur in het onderwijs werpt duidelijk zijn vruchten af. De Jonghe slaagt er glansrijk in om een ingewikkeld historisch tijdperk en de vaak vergeten rol van abdijbewoners (zoals in de abdij van Tongerlo) op een toegankelijke, leerzame manier over te brengen.
De Werken van Lara is meer dan een spannend verhaal; het is een roman die historische feiten naadloos koppelt aan menselijke emoties als schuld, familiebanden en verzoening. Een absolute aanrader voor liefhebbers van historische fictie met diepgang.

De auteur
Herman De Jonghe woont in Westerlo, onder de toren van de abdij van Tongerlo, en debuteerde in 2008 met de fietsroman Koppenbergblues. Nadien publiceerde hij boeken in verschillende genres en schreef voor theater. Schrijven heeft hem altijd in het bloed gezeten.
De Werken van Lara is zijn negende roman.
Neem voor meer informatie ook een kijkje op zijn website.
Eerder las ik van Herman De Jonghe: Vermoedens
De Werken van Lara koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:
bol.
Bruna.nl
Libris
Standaard Boekhandel
Boekgegevens
Titel: De Werken van Lara
Auteur: Herman De Jonghe
Genre: roman
Uitgave: paperback, 362 pagina's
Uitgever: Schrijverspunt, augustus 2026
ISBN: 9789462668249
NUR: 301

EEN INTERESSANT VERANTWOORDE PROJECTIE VAN EEN HISTORISCH GEBEUREN

++ ‘Het regende die ochtend alweer ongenadig, het water droop van onze kapmantel, doorweekte onze kousen en liep in onze laarzen, de paarden gleden uit in het slijk en dreigden ons de slotgracht in te sleuren’ ++

Oorspronkelijke titel: De werken van Lara
ISBN: 978 94 626 6824 9
Uitgegeven door: Uitgeverij Schrijverspunt
Pagina’s: 355
Vertaling:
Beoordeling: ⭐️⭐️⭐️, ½ ⭐️
De Vlaamse auteur Herman De Jonghe was tot 2002 werkzaam in het onderwijs. Hij heeft daar verschillende functies in doorlopen en beëindigde zijn werkzame leven als schooldirecteur. Daarna heeft het tot 2008 geduurd voor hij debuteerde met Koppenbergblues. Daaropvolgend verschenen van zijn hand meerdere boeken waarvan Ondergrond, dat genomineerd werd voor de Vlaamse Hercule Poirotprijs.
Omdat zijn leven voor een belangrijk deel in het teken stond om als docent jonge mensen meer kennis bij te brengen, is het niet zo heel vreemd dat ook een werk van zijn hand verschijnt dat het onderwijs als rode draad heeft. De ins en outs van de onderwijswereld kent hij als geen ander zonder daarmee gezegd te hebben dat hetgeen zich in zijn boek ‘Vermoedens’ afspeelt, als norm voor het onderwijs kan gelden. Doorbordurend op de educatieve waarde van zijn geschreven werken neemt ook het onlangs verschenen De werken van Lara een prominente plaats in.
In de abdij van Tongerlo wordt een oud, ingemetseld boek gevonden. Het boek komt bij Fons De Winter terecht die het tijdelijk in bewaring heeft gekregen van pater Felix van de abdij. Als hij onverwacht bezoek krijgt van zijn kleindochter Lara, duurt het niet lang of de jonge vrouw ontdekt het boek. Na het binnenwerk te hebben gezien wordt ze enthousiast en ze stelt voor om de inhoud, dat einde zestiende eeuw is opgeschreven, te hertalen in de huidige moderne taal die makkelijk leesbaar is. Fons gaat ermee akkoord onder de belofte dat het boek het huis niet zal verlaten. Dat is geen probleem, Lara was toch van plan enige tijd bij haar opa te blijven. Wat de reden is van het onverwachte bezoek blijft nog even onbekend…
Daarna volgen steeds hertaalde stukken uit het boek dat de situatie beschrijft in de tweede helft zestiende eeuw. Het boek is geschreven door Hannes Van der Meulen en de inhoud is gericht aan zijn broer Claas.
Als na korte tijd Lara’s vriend, Maarten Westhoven zich meldt, wordt Fons zeer nieuwsgierig wat er aan de hand is, temeer dat ook Maarten bij hem intrekt. De hertaalde stukken tekst komen in delen naar Fons en hij leest de geschiedenis van de situatie in die periode.
Als Lara plotseling is verdwenen, blijft een pakje op de tafel achter maar daar zit niet het boek in; Lara heeft het toch meegenomen…

++ ‘De deur van de boerderij was uit haar hengsels gelicht en lag wat verder op een hoop afval, de ramen waren stukgeslagen, er waren gaten in het dak waar kraaien in- en uitvlogen, overal groeide distels en ander onkruid, ook in het eens zo nette kruidentuintje’ ++

De twee verhaallijnen bouwen zich parallel naast elkaar op. Enerzijds het historische verhaal over het leven aan het begin van de tachtigjarige oorlog in de streek van Tongerlo en Westerlo en anderzijds het leven van Lara. Hierbij is het historisch verhaal wel dominant aan het leven van Lara. Van De Jonghe als oud-medewerker in het onderwijs stroomt het didactisch talent bijna zichtbaar af, als hij de geschiedenis vertelt over het leven van o.a. Hannes. In het decor van de bezetting door de Spanjaarden en de verdrukking van de bevolking in die jaren, weet de auteur een beeldend verhaal op papier te brengen waarbij zijn lezers denkbeeldig als belangstellende figuranten in rondlopen. Detaillistisch, met veel aandacht voor ogenschijnlijk minder belangrijke randzaken die door hem worden getransformeerd tot nuttige kleuring van het leven in die tijd.
Ook al meldt de auteur geen historicus te zijn, de basis van het verhaal geeft waardevolle informatie over het leven dat de bevolking in die periode over zich heen kreeg en de rol van de abdijbewoners daarin was. De vergelijking van de bijbelse Kaïn en Abel wordt hier op simpele maar doeltreffende wijze uitgebeeld.
Samengevat is de roman De werken van Lara een zeer goed geschreven historische roman waarin een gedegen research van de auteur aan ten grondslag ligt. Ook is de didactische waarde van dit verhaal, naast de verstrooiing een ideale combinatie om een niet onbelangrijke fase van de geschiedenis over te brengen op zijn lezers. En ook hier is de auteur weer volledig in geslaagd.
Eindoordeel: 3,5 sterren
Spanning: 3 sterren
Plot: 4 sterren
Leesplezier: 4 sterren
Schrijfstijl: 4 sterren
Originaliteit: 3 sterren
Psychologie: 3 sterren
(Wat Cees leest - Cees van Rhienen)